السيد حيدر الآملي
مقدمه 38
جامع الأسرار ومنبع الأنوار
أهل الله ، المسلمين بالصوفيّة موافقا لمذهب الشيعة الاماميّة الاثنى عشريّة مطابقا لأصول كلّ واحد منهم و قواعدهم ، بحيث يرتفع به التنازع من بينهم بالكليّة ، و لا يحتاجون بعده إلى كتاب آخر فيه . بدين ترتيب هشت عنوان كه در جامع الاسرار ذكر شده قبل از كتاب اخير يعنى به طور كلى پيش از سال 752 هجرى نوشته شده است . اين عناوين به ترتيب الفبا و با اندك تغييرى در آنها عبارتند از « 23 » : 1 - اسرار الشريعة و أنوار الحقيقة ( شمارهء 2 ، كتابشناسى ) 2 - أمثلة التوحيد ( شمارهء 4 ) 3 - جامع الحقيقة ( شمارهء 8 ) 4 - رسالهء الأركان ( شمارهء 9 ) ، 5 - رسالة الأمانة ( شمارهء 11 ) 6 - رسالة التنزيه ( شمارهء 12 ) 7 - رسالة التوحيد ( شمارهء 13 ) 8 - رسالة منتخب التأويل ( شمارهء 23 ) . 2 - دورهء B . اين نخستين بخش دورهء عراقي است كه ما پيشنهاد مىكنيم با توجه به ملاحظات كتابشناسانه در اين دوره از زندگى حيدر آملى كه از سال 752 هجرى تا 768 ادامه داشته تميز داده شود . در شرح حال خود نوشت B ، حيدر آملى مىگويد كه بعد از جامع الاسرار به تحرير رسالهء نقد النقود پرداخته است . اما با توجه به مقدمهء دومين رسالهء اثر حاضر ، رسالهء نقد النقود مىدانيم كه اين رسالة خلاصه اى از اثر مفصل رسالة الوجود است . اين رسالهء مفصل همان رساله اى است كه برابر شرح حال خود نوشت B به دنبال جامع الاسرار به رشتهء تحرير كشيده شده است . رسالهء خلاصه در سال 768 هجرى در نجف نوشته شده است كه قرينه اى كتابشناسانه براى مشخص نمودن دورهء B است . رسالهء خلاصه كه در اينجا چاپ مىكنيم افزون بر جامع الاسرار از دو رسالهء ديگر ( شماره هاى 11 و 23 كتابشناسى ) و به ويژه رسالة الوجود نام مىبرد كه در جامع الاسرار ذكر شده است . به نظر مىآيد كه بتوان تحرير آثار زير را در دورهء B يعنى ميان سالهاى 752 و 768 هجرى دانست : 1 - جامع الاسرار كه تاريخ تحرير آثار نخستين قرينهء كتابشناسانه است ( شمارهء 7 كتابشناسى ) . 2 - رسالة المعاد كه بالاتر حيدر آملى از آن ياد كرد ( شمارهء 22 ) . 3 - رسالهء رافعة الخلاف ( شماره 16 ) كه با خواهش
--> « 23 » - ر . ك . ملاحظات مربوط به كتابشناسى .